Yazıma başlamadan önce, Sarıkamış Harekâtı’nın yıldönümünde, Sarıkamış’ta şehit olan ecdadımızı rahmetle anıyoruz.
Sarıkamış;
kimisine göre hezimet, kimisine göre gereksiz bir müdahale, kimisine göre de plansız programsız yapılan bir harekât.
Ben bunların hiçbirine katılmıyorum.
Her harekât, kendi içinde riski barındırır; zaten adı çatışmadır, savaştır; zafer ve yenilgiyi kardeş olarak ruhunda taşır, mutlaka kazanılacak diye de yapılmaz.
Tarihimizi anlatırken, en övünülerek anlattığımız Kurtuluş Savaşı’nda Kütahya-Eskişehir Muharebeleri’ni kaybettiğimiz için Sakarya dolaylarına çekildik. (İsteyen araştırabilir.) Hatalar tabii ki de vardır.
Yenilgi üzerinden konuşulup, çamura batmış araba gibi buna saplanılıp buradan laf çevirmeye, koskoca komutanları beceriksizlikle suçlar tarzda konuşulmasına da karşıyım. İnisiyatif almışlardır; kazansalardı muzaffer komutan olacaklardı ama başaramadılar, o kadar.
Bu da onların geçmiş başarılarını silmez.
Sarıkamış Harekâtı’nda en çok eleştirilen kişi de Enver Paşa’dır.
İyi de aynı Enver Paşa, övüne övüne bitiremediğimiz, her sene deniz zaferini ve kara zaferini ayrı ayrı kutladığımız Çanakkale Zaferi’nde, Çanakkale Savaşı ordularının Başkumandan Vekili, Harbiye Nazırı; yani savaşı bizzat yöneten padişahtan sonra en üst makam (Savaş Bakanı) değil mi?
Peki, Enver Paşa, kardeşi Nuri Killigil’i Kafkas İslam Ordusu’nun komutanlığına atayıp büyük bir askerî başarı kazanıp Bakü’nün kurtulması zaferine vesile olarak, özellikle de Azerbaycan’ın kalbine taht kuran insan değil mi?
Yerleri belli olduğu için Rus top atışlarıyla şehit oldu. Bazı askerler ise tifüs hastalığına yakalanıp harekât esnası ve harekât sonrasında şehit oldular.
Komutan Hafız Hakkı Bey de aynı akıbete uğrayıp harekâttan kısa süre sonra şehit oldu.
Aslında, başlangıçta harekât iyi gidiyordu; Sarıkamış çevrelenmiş, bazı askerler Sarıkamış’a girmiş, Rus Ordusu dağılmıştı.
Destek gelmeyince ve yukarıda anlattığım tarihî hata, çok sayıda şehit verip yenilmemize yol açtı.
Şehit sayısı abartısı:
Bu mağlubiyet, zaten savaşta olan halkın morali bozulmasın diye savaş şartlarında haklı görülebilecek sebepten dolayı sansür edilerek saklandı.
Ne zamana kadar?
1922 yılına kadar!
Türkiye, Sarıkamış’ta büyük bir dram yaşandığından, Şerif Köprülü’nün 1922 yılında yayımladığı; içinde fazlaca duygu, etkileyici bir üslup ve abartı olan bir kitap sayesinde haberdar oldu.
Doksan bin şehit olduğu ilk defa bir kitapta bahsedildi; bu abartılı ifadelere, o zamanki siyasi çekişmelerden kaynaklı müdahale edilmedi, hatta hatta bu abartılar desteklendi ve algı olarak günümüze gelecek kadar beynimize yerleştirildi.
Bir şehidimiz dahi olsa değerlidir, o ayrı da;
Sarıkamış muharebelerine katılan 3. Ordu’nun mevcudu, Birinci Dünya Savaşı’nın ilk aylarında 118 bin, muharip asker sayısı da 75 bin kadardı.
Rusların tarafında kalıp da toprağa verdiğimiz şehidimizin sayısı yirmi üç bin kadardır. Sağ kalan muharip askerlerin hepsi tifüsten de şehit olsa bile zaten doksan bin asker yok; o yüzden doksan bin şehit asker de olmaz, olamaz.
Verdiğimiz zarar ortaya çıkar, o kadar da başarısız değilmişiz diye düşündürememek amacı olsa gerek; Rusların kayıplarından pek bahsedilmez.
Gayriresmî kayıtlara göre de Rusların kayıpları otuz iki bin civarıdır.
Anlatıldığı gibi, hiç de plansız programsız değilmiş düşüncesi oluşmaması için olsa gerek, deniz şehitlerimizden de doğru dürüst bahsedilmemiştir.
Biraz önce de yazdığım gibi, sadece karada değil, Karadeniz’in soğuk sularında da donarak şehit olan şehitlerimiz var.
O devrin iç çekişmelerine girmeden, kimseyi karalamadan, tarihî gerçekleri tarihe bağlı olarak anlatmaya çalıştım. Az çok bilgi verebildiysem, beyinlerde farkındalık uyandırabildiysem ne mutlu bana.
Sağlık, huzur, saygıyla kalın!

 

#Sarıkamış #ElaRümeyseCebeci #OkanBuruk #SadettinSaran 

#TOKİ #ErdenTimur #Selefi #AnthonyJoshua #Katil #KassamTugayları #ÖzelHarekat #FatihAltaylı #ErdenTimur #Yalova #Aklama #HappyBirthdayTeehyung #Tutuklama #Putin #Tutuklandı #Mekanları #EmniyetTeşkilatımıza #Jungkook #DAEŞ #DEAŞ #Hamas #SnDevletBahçeli #Rabbim #ÜmitÖzdağ #Lavrov


Sarıkamış’ı Yeniden Okumak: Abartılar, Sessizlikler ve Tarih

.....

HASAN BARIN

22.12.2025 18:59:00

Traktör Şazi'nin maçları TRT'de yayınlansın mı?


Evet 280 Kişi
% 96,88
Hayır 9 Kişi
% 3,11

FENERBAHÇE YIKILMAZ ÖĞRENEMEDİN Mİ KRUNİC?

Rza Zunuzi - "Etnik hakaretler devam ederse, takımın oynamasına izin vermeyeceğiz"

Fenerbahçe Arsavev, 10'da 10'la Zirveye Göz Kırptı.

Arda Turanlı Shakhtar zirveye koşuyor: Dinamo Kiev’i 3-1 yendi

Fenerbahçeli basketbolcu sözleşmesini tek taraflı feshetti: Kulüp yasal süreci başlattı

Sadettin Saran Üç Yıldıza “Güle Güle” Demeye Hazırlanıyor

A Milliler sahneye çıkıyor: 2026 Dünya Kupası yolunda kritik üç sınavın tarih ve saatleri açıklandı

Türkiye, İsrail’i 10-3 mağlup ederek Avrupa Şampiyonu oldu

Fenerbahçe’de Ederson Şoku! Oynayamazsa 3. Kaleci Tarık Çetin Kaleyi Koruyacak

Muhteşem Başarı: Muhammed Furkan Özbek’ten Dünya Rekoru ile Gelen Dünya Şampiyonluğu!

LİG TABLOSU

Takım O G M B Av P
1.GALATASARAY A.Ş. 17 13 1 3 27 42
2.FENERBAHÇE A.Ş. 17 11 0 6 25 39
3.TRABZONSPOR A.Ş. 17 10 2 5 13 35
4.GÖZTEPE A.Ş. 17 9 3 5 12 32
5.BEŞİKTAŞ A.Ş. 17 8 4 5 8 29
6.SAMSUNSPOR A.Ş. 17 6 4 7 2 25
7.RAMS BAŞAKŞEHİR FUTBOL KULÜBÜ 17 6 6 5 9 23
8.KOCAELİSPOR 17 6 6 5 -2 23
9.GAZİANTEP FUTBOL KULÜBÜ A.Ş. 17 6 6 5 -6 23
10.CORENDON ALANYASPOR 17 4 4 9 1 21
11.GENÇLERBİRLİĞİ 17 5 9 3 -3 18
12.ÇAYKUR RİZESPOR A.Ş. 17 4 7 6 -4 18
13.TÜMOSAN KONYASPOR 17 4 8 5 -8 17
14.KASIMPAŞA A.Ş. 17 3 8 6 -10 15
15.HESAP.COM ANTALYASPOR 17 4 10 3 -15 15
16.ZECORNER KAYSERİSPOR 17 2 6 9 -17 15
17.İKAS EYÜPSPOR 17 3 10 4 -14 13
18.MISIRLI.COM.TR FATİH KARAGÜMRÜK 17 2 12 3 -18 9

YAZARLAR