Dostum Vakfı tarafından, Özbek ve Türkmen Türkçesinin Afganistan Anayasasında resmiyet kazanmasının 22. yılı dolayısıyla 4 Ocak 2026 tarihinde Ankara Yunus Emre Kültür Merkezinde anlamlı bir program düzenlendi. Yoğun katılımla gerçekleşen etkinlik, Afganistan Türklerinin dil, kimlik ve kültürel haklarına dikkat çekmesi bakımından büyük önem taşıdı.

Türkiye’nin farklı illerinden gelen öğrenciler, akademisyenler, öğretim üyeleri, devlet yetkilileri ve Afganistan Türklerinin yoğun ilgi gösterdiği program, Türkiye Cumhuriyeti İstiklal Marşı ve Afganistan Milli Marşı’nın okunmasıyla başladı. Ardından Kur’an-ı Kerim tilaveti gerçekleştirildi.

Programın açılış ve selamlama konuşmasını Dostum Vakfı Başkanı Raila Dostum yaptı. Konuşmasında günün tarihi önemine değinen Dostum, Özbek ve Türkmen Türkçesinin Afganistan’daki anayasal statüsüne rağmen son yıllarda bu dillerin kamusal alanda sistematik biçimde görmezden gelindiğini vurguladı. Özellikle Özbekçe ve Türkmen Türkçesiyle yazılmış tabelaların indirildiğine dikkat çekerek, bunun yalnızca bir dil meselesi değil, aynı zamanda bir kimlik ve varlık mücadelesi olduğunu ifade etti.

Programda daha sonra Türk Dil Kurumu Başkan Yardımcısı Doç. Dr. Harun Şahin söz aldı. Şahin, Türkçenin tarihsel ve kültürel birleştirici gücüne değinerek, Afganistan’daki Özbek ve Türkmen Türklerinin ana dillerini koruma mücadelesinin bilimsel, kültürel ve insani bir sorumluluk olduğunu belirtti. Dilin korunmasının, bir milletin hafızasının korunması anlamına geldiğini vurguladı.

Etkinliğin akademik bölümünde Doç. Dr. İzzetullah Zeki, “Afganistan Özbek ve Türkmen Türkçesi Üzerine Yapılan Çalışmalar ve Fedakârlıklar” başlıklı sunumunu gerçekleştirdi. Zeki, Afganistan’daki Türk dillerinin tarihsel gelişimi, günümüzdeki durumu ve bu dillerin yaşatılması için yapılan akademik ve bireysel çalışmalara değinerek, Türkiye ile Afganistan Türkleri arasındaki birlik, beraberlik ve dostluğun önemine dikkat çekti.

Programın kapanış ve değerlendirme konuşmasını ise Dostum Vakfı Kurucu Başkanı Batur Dostum yaptı. Konuşmasında Afganistan’da 9 milyondan fazla Türk nüfusun yaşadığını hatırlatan Dostum, Taliban yönetimine çağrıda bulunarak Afganistan Türklerine yönelik baskıların sona erdirilmesini, dillerinin ve kültürel haklarının görmezden gelinmemesini istedi. Dilin yasaklanmasının ya da yok sayılmasının bir halkı yok saymak anlamına geldiğini ifade etti.

Program, şiir dinletisi, Özbek pilavı ikramı ve sergi gösterimi ile devam etti. Katılımcıların yoğun ilgisiyle gerçekleşen etkinlik, Afganistan Türklerinin dili, kültürü ve kimliğine sahip çıkma kararlılığının güçlü bir yansıması olarak sona erdi.

Programın kapanış ve değerlendirme konuşmasını ise Dostum Vakfı Kurucu Başkanı ve Cünbiş Partisi Genel Başkanı Batur Dostum yaptı. Konuşmasında Afganistan’da 9 milyondan fazla Türk nüfusun yaşadığını hatırlatan Dostum, Taliban yönetimine çağrıda bulunarak Afganistan Türklerine yönelik baskıların sona erdirilmesini, dillerinin ve kültürel haklarının görmezden gelinmemesini istedi. Dilin yasaklanmasının ya da yok sayılmasının bir halkı yok saymak anlamına geldiğini ifade etti.

Program, şiir dinletisi, Özbek pilavı ikramı ve sergi gösterimi ile devam etti. Katılımcıların yoğun ilgisiyle gerçekleşen etkinlik, Güney Türkistan (Afganistan Türklerinin) dili, kültürü ve kimliğine sahip çıkma kararlılığının güçlü bir yansıması olarak sona erdi.

Batur Dostum

Dostum Vakfı Kurucu Başkanı ve Cünbiş Partisi Genel Başkanı