Macaristan Başbakanı Viktor Orbán'a göre, ABD'nin Venezuela liderini yakalama ve görevden alma operasyonu, dünyanın gelecekte konuşacağı yeni dilin bir örneğidir. Orbán bu açıklamayı bu yılki ilk uluslararası basın toplantısında yaptı.

2025 Sonuçları: Büyük Bir Değişim

"2025 çok olaylı bir yıldı ve uluslararası politikada koca bir dönemin sona erdiği herkes için açıktı. Donald Trump'ın göreve başlaması bir değişimi işaret etti," diyen Viktor Orbán, 63 uluslararası medya kuruluşunun katıldığı bir basın toplantısına başladı. "Önceki dönem, artık ortadan kaldırılmış olan eski kurallarıyla liberal dünya düzeniyle damgalanmıştı." Orbán, bir "uluslar çağı"nın doğduğuna inanıyor; 2010'dan beri Macaristan'ı bunun habercisi olarak görüyor.

Savaş ve Enerji

Başbakan ayrıca Macaristan'ı "savaş tehlikelerinden" koruma ihtiyacının altını çizdi.

Orbán, enerjinin yeni dönemin en önemli meselesi olduğuna ve devletlerin egemenliğinin giderek kendi kendine yeterlilik yeteneklerine bağlı olduğuna inanıyor. Uygun fiyatlı enerjiyi güvence altına alabilenlerin üstünlük sağlayacağını, geri kalanların ise geride kalacağını belirtti. Başbakan, "Macaristan için hedef"in bir tedarik zincirine, enerji altyapısına ve güvenilir enerji ortaklarına sahip olmak olduğunu düşünüyor. Orbán medyaya Brüksel'in başka hedefleri olduğunu söyledi: "Macaristan'ı Rus petrol ve doğalgaz tedarikinden mahrum bırakmak." Macar hükümeti, Avrupa Komisyonu'na karşı açtığı davalar da dahil olmak üzere kendini savunuyor. Aynı zamanda Orbán, Budapeşte'nin siyasi çalışmalar yürüttüğünü ve 2027 yılına kadar Ukrayna'daki savaşın sona ermesini ve yaptırımların kaldırılmasını umduğunu açıkladı.

"Ukrayna'ya para vermeyeceğiz."

"Macaristan ekonomik kalkınma hedeflerinden vazgeçmemeli. Bunun için paraya ihtiyacımız var. Başkalarına vermiyoruz, Ukrayna'ya da vermeyeceğiz," diye açıkladı. "Ayrıca onlara kredi de vermeyeceğiz, çünkü Ukraynalıların geri ödemeyeceğini herkes biliyor."

Orbán, Macaristan'ın AB kotaları kapsamında belirli sayıda göçmeni kabul etmesini gerektiren AB düzenlemesinin "uygulanmayacağını" belirtti. "Macaristan, Brüksel'in bize kiminle yaşamamız gerektiğini söylemesine razı olmayacak," diye açıkladı.

Orbán, ülkesinin "göçmenlik sorunu"na karışmamış olmasının bir şans olduğunu, diğer ülkelerde ise "nüfus değişimi"nin çoktan başladığını sözlerine ekledi. Orbán, Brüksel'in Budapeşte'yi "göçmenlerin girişine izin vermeme" gerekçesiyle günlük bir milyon dolarlık para cezası ödemeye zorlamasının absürt olduğunu söyledi.

Avrupa Birliği Hakkında

Basın toplantısında Viktor Orbán'a, İngiltere'nin modelini izleyerek Macaristan'ın Avrupa Birliği'nden ayrılma olasılığı da soruldu. Orbán, Londra'nın kararını "cesur" ancak İngiltere'nin federalizmi savunan güçlere karşı mücadeleyi desteklediği Orta Avrupa için kötü olarak nitelendirdi. Macaristan'ın nükleer silahlara sahip olmadığını ve bloktan ayrılacak kadar büyük olmadığını, bu nedenle ayrılmasının akıllıca olmayacağını hatırlattı.

Macaristan Başbakanı, AB'nin "kendiliğinden çökeceğine, bir tür dağılmanın yaşanacağına ve liderliğin kaosa sürükleneceğine" inanıyor. Bu durum yeniden yapılanma yoluyla önlenebilir, ancak ilgili ülkeler "kendi sorunlarına saplanıp kaldıkları" için bu gerçekleşmiyor.

Orbán, "AB üyeliği önemli bir seçenektir," diyerek, Amerika, Rusya, Çin, Arap dünyası ve Türkiye de dahil olmak üzere diğer tüm bloklarla en iyi ilişkilere sahip olmanın mantıklı olduğunu vurguladı. Macar lider, "AB üyesi olarak Brüksel'de ancak egemen bir dış ve ekonomik politikaya sahip bir NATO üyesi olarak AB içinde bir gelecek gördüğünü" belirtti.

Venezuela

Orban, Güney Amerika ülkesindeki olayları, oluşum sürecinde olan "yeni bir dünyanın dili" olarak tanımladı.

Amerikan kalkanı olacak mı?

Macaristan Başbakanı'na Kasım ayındaki Washington ziyaretine ilişkin de soru soruldu. Ziyaretin hemen ardından, mali sistemine üçüncü şahısların saldırması durumunda Amerikalıların ülkesine kalkan sağlayacağını belirtmişti.

"Bu, dünyanın gelecekte konuşacağı dildir," dedi. "Tahminlerime göre, Venezuela ile birlikte Amerika Birleşik Devletleri, dünyanın petrol rezervlerinin %40-50'sini kontrol edebilir; bu da küresel piyasadaki enerji fiyatlarını önemli ölçüde etkileyebilecek bir güçtür."

ABD Başkanı Trump daha sonra Politico'ya verdiği bir röportajda, "Ona böyle bir şey vaat etmedim, ama bana yalvardı," dedi.

Orbán ise, "Ben sordum ve orada olacağı konusunda anlaştık," diye açıkladı. Birinci Dünya Savaşı'nın sonundan beri Macaristan'ın her zaman bir kalkan ihtiyacı duyduğunu hatırlatarak, "Brüksel'e güvenemez" diye ekledi. Ancak Amerika Birleşik Devletleri'nde başkanlık sistemi var, bu nedenle herhangi bir anlaşma kişiseldir ve mevcut Macaristan başbakanı veya ABD başkanı değişirse yeni bir durum ortaya çıkacaktır. Şimdilik, Orbán, "herhangi bir değişiklik beklemediğini" ve ABD başkanıyla yapılan anlaşmaların Trump'ın dört yıllık görev süresinin ötesinde de yürürlükte kalacağından emin olduğunu vurguladı.

Nisan Seçimleri: Muhalefetle Tartışma Yok

Başbakan Orbán'a seçimler öncesinde muhalefet partisi TISZA ile tartışmalara katılıp katılmayacağı sorulduğunda, Orbán yalnızca "egemen insanlarla diyalog kurabileceğini ve yurt dışında efendileri olanların egemen olmadığını" (politikacılar veya gazetecilere atıfta bulunarak) söyledi. Orbán daha önce partisi Fidesz'in 106 milletvekili sandalyesinden 80'ini kazanabileceğini belirtmişti.

Daha önce medya kuruluşları, Orbán'ın parlamento seçimlerini kaybetmesi durumunda cumhurbaşkanlığı görevini üstlenebilmek için cumhurbaşkanının yetkilerini genişletmeyi düşündüğünü bildirmişti.

Siyasetçi, düzenlediği basın toplantısında Macaristan'ın parlamenter bir cumhuriyet olduğunu ve cumhurbaşkanının esas olarak törensel görevler üstlendiğini hatırlattı. Orbán, iktidarı Tamás Szújok'a devretmeyi düşünmediğini, yani sistemi değiştirmeyeceğini belirtti.

Kurban VAHİDOV, Türk Dünyası Dayanışma ve Yardımlaşma Teşkilatı Azerbaycan Ülke Başqanlığı, Basın ve Enformasyon Dairesi Başkan Yardımcısı. Araştırmacı-Yazar