Bayram, Artık Bir Yük Ama Vazgeçilmez
Eski Sana sakinlerinden Abdullah el-Kadi, son yıllarda bayramın aileler için giderek ağırlaştığını belirtiyor:
“Özellikle bu yıl, maaşların kesilmesi ve zor yaşam koşulları nedeniyle Ramazan Bayramı aileler için büyük bir yük haline geldi.”
Yemen’de bayram, sadece bir dini gün değil; köklü geleneklerin, aile bağlarının ve toplumsal dayanışmanın en güçlü şekilde hissedildiği özel bir zaman dilimi olarak görülüyor.
Savaştan Önce Bayramlar Farklıydı
Savaştan önceki yıllarda bayram hazırlıkları çok daha erken başlardı. Aileler Ramazan’dan önce yeni kıyafetlerini alır, son günlerde ise bayramın simgelerinden biri olan “ca'ale” (kuruyemiş ve tatlı karışımı) özenle hazırlanırdı.
Bayram sabahları parklar çocuk sesleriyle dolarken, bazı aileler Sana dışındaki doğal bölgelere gider, imkânı olanlar ise Aden ve Hudeyde sahillerinde tatil yapardı.
Zor Şartlarda Ayakta Tutulan Gelenekler
Tüm zorluklara rağmen Sana’da bayram gelenekleri yaşatılmaya devam ediyor. Aileler, özellikle çocukların bayram sevincini hissedebilmesi için imkânları ölçüsünde hazırlık yapıyor.
Ramazan’ın son günlerinde evlerde yoğun bir hareketlilik başlıyor:
Evler baştan sona temizleniyor
Halılar yıkanıyor, duvarlar boyanıyor
Kadınlar gece gündüz çalışarak bayrama hazırlanıyor
Kıyafet alışverişinde ise öncelik çocuklara veriliyor. Yetişkinler çoğu zaman kendi ihtiyaçlarını erteliyor.
Sofralar Mütevazı Ama Geleneksel
Bayram için hazırlanan “ca'ale” tepsileri, bütçeye göre değişse de hiçbir ev misafirsiz kalmıyor. Kadınlar ayrıca ev yapımı bayram çörekleri (ka'ak) hazırlayarak sofralara kendi dokunuşlarını katıyor.
Bayram Sabahı: Sessizlikten Neşeye
Ramazan boyunca kalabalık olan Sana sokakları, bayram gecesi aniden sessizliğe bürünüyor. Şehir, bayram sabahına adeta dinlenerek hazırlanıyor.
Sabahın erken saatlerinde hazırlanan “sabuh” kahvaltısında:
Sebaya (bal ve tereyağlı ekmek)
Kışr kahvesi
Et veya ciğer
yer alıyor.
Erkekler geleneksel kıyafetleriyle bayram namazına giderken, namaz sonrası bayramlaşmalar başlıyor.
“Selam” Ziyaretleri ve Çocukların Sevinci
Bayramın en önemli geleneklerinden biri olan “selam” ziyaretleri sabah erken saatlerde başlıyor. Kısa süren bu ziyaretlerde yoğun bir tempo yaşanıyor.
Çocuklar için ise bayramın en heyecanlı anı “asb”, yani bayram harçlığı:
Çocuklar ev ev dolaşarak harçlık topluyor
Maddi imkânı olmayan evlerde şeker ve kuruyemiş veriliyor
Öğle Sofrası ve Aile Buluşmaları
Öğle saatlerinde aileler bir araya gelerek geleneksel yemekleri paylaşıyor:
Şefut, heriş, selte
Pirinç ve et yemekleri
Tatlı olarak ise bintü’s-sahn, asid ve susi hazırlanıyor.
Yemekten sonra erkekler makıl adı verilen sohbet meclislerinde bir araya gelirken, kadınlar ziyaretlerini sürdürüyor.
Zorluklara Rağmen Umut Var
Yemen’de şartlar her geçen gün ağırlaşsa da bayram geleneği varlığını sürdürüyor. İnsanlar, sınırlı imkânlarla da olsa bayram sevincini üretmeyi ve çocuklarına umut aşılamayı başarıyor.
Yemen halkı için bayram, tüm zorluklara rağmen hayatın devam ettiğinin ve umudun hâlâ var olduğunun bir göstergesi olmaya devam ediyor.

Tercüme eden. Abil Hasanov.

#altın #AleynaKalaycıoğlu #ErolKöse #ramazanhocayaözgürlük #KademeHakAyağaKalk #stratcom #EmeklininCanıkçıktıSeçimşart #TopunBüyüğüSandikta #ŞöföreAf #Lanetli #DemirKubbe #Pıtırcık #KademeAyağaKalk #AlwaysTogetherHEESEUNG #pazartesi #Stratcom #İsmailArı #kriptodavergiyehayır #ASELSAN #EbruEroğlu #Iran #Nihat #Günaydınlar #İsrail #TürkSilahlıKuvvetleri #İstanbulFatihi #İdareMahkemesi #Nedim #YaseminMinguzzi #Arad #Heimlich #AliSukas #Bankadan #EczacıbaşıHolding #LucasTorreira #Kuyumcular #gümüş #kriptodavergiyehayır