Birlik Vakfı Burdur Şubesi tarafından 12 Şubat 2026 tarihinde düzenlenen “Türk Dünyasının İki Büyük Mütefekkiri: Ali Şir Nevai ve Babür Şah” konulu konferans, yoğun katılımla gerçekleştirildi.

Konuşmacı: Doç. Dr. İzzetullah Zeki
Programın konuşmacılığını Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. İzzetullah Zeki üstlendi. Zeki, Çağatay Türkçesinin en parlak temsilcilerinden Ali Şir Nevai ile Babürlü Devleti’nin kurucusu ve bilge hükümdarı Zahirüddin Muhammed Babür Şah’ın hayatı, siyasi faaliyetleri, edebi kişilikleri ve eserleri hakkında kapsamlı bilgiler sundu.

Konuşmasında her iki devlet adamının şiirlerinden örnekler paylaşan Zeki, Türkçenin tarih boyunca ilim ve edebiyat dili olarak taşıdığı öneme dikkat çekti. Özellikle 15. yüzyılın Türk dili ve edebiyatı açısından parlak bir dönem olduğuna vurgu yaparak, Ali Şir Nevai’nin Türkçe divan şiirini zirveye taşıdığını ifade etti.

Muhakemetü’l-Lugateyn ve Türkçenin Gücü
Doç. Dr. Zeki, Ali Şir Nevai’nin meşhur eseri Muhakemetü’l-Lugateyn’e özel bir yer ayırdı. Bu eserde Nevai’nin Türkçenin Farsçaya göre daha zengin ve ifade gücü yüksek bir dil olduğunu ilmî delillerle ortaya koyduğunu belirtti. Türkçenin tarih boyunca devlet, edebiyat ve kültür dili olarak güçlü bir konuma sahip olduğunu vurguladı.

Zeki ayrıca Afganistan Türkleri ve Güney Türkistan coğrafyasına dikkat çekerek, Ali Şir Nevai’nin Türk dünyasının ortak değeri olduğunu; Özbekistan’da ve Türkiye’de her yıl çeşitli etkinliklerle anıldığını ifade etti.

Babür Şah ve Dünya Hükümdarlığı Tasavvuru
Konferansta Babür Şah’ın siyasi dehası da ele alındı. Henüz 12 yaşında Fergana Vadisi merkezli bir devlet kuran Babür’ün, Afganistan’dan Hindistan’a uzanan büyük bir imparatorluk tesis ettiğini belirten Zeki, Babür’ün sadece bir hükümdar değil aynı zamanda güçlü bir şair ve mütefekkir olduğunu dile getirdi.

Babür’ün hatıratı olan Babürnâme’nin dünya tarihinin en önemli hatıra eserlerinden biri olduğunu vurgulayan Zeki, bu eserde devlet teşkilatı, saray yönetimi ve dünya hâkimiyeti anlayışına dair önemli görüşlerin yer aldığını ifade etti. Babür’ün Kabil’e duyduğu derin sevgiye atıfta bulunarak, “Kabil benim sevgilimdir.” sözünün onun ruh dünyasını yansıttığını belirtti.

Türkiye’nin Türk Dili ve Tarihine Verdiği Önem
Konuşmasının sonunda Türkiye Cumhuriyeti’nin Türk dili ve tarihine verdiği önemin altını çizen Doç. Dr. Zeki, Türkiye’nin İslam dünyası açısından önemli bir konumda bulunduğunu ifade etti. Gençlere hitap eden Zeki, sağlık, güvenlik ve nimet bolluğunun büyük birer lütuf olduğunu belirterek bu değerlere sahip çıkılması gerektiğini vurguladı.

Yoğun Katılım ve Kapanış Konuşmaları
Akademisyenler, öğrenciler ve davetlilerin yoğun ilgi gösterdiği program, Birlik Vakfı Burdur Şubesi Başkanı ve Burdur eski Belediye Başkanı Sebahattin Akkaya, Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Veli Atmaca ve Mahmut Kalkan’ın kapanış konuşmalarıyla sona erdi.

Program sonunda katılımcılar, Türk dünyasının ortak hafızasını diri tutan bu tür ilmi ve kültürel etkinliklerin önemine dikkat çekerek organizasyonda emeği geçenlere teşekkür etti.