Mehmet Talat, 15 Mart 1921  tarihinde, Berlin'nin Charlottenburg semtindeki Hardenberg strasse'deki evinden dışarı çıktıktan sonra, bir Ermeni komitacı ve Ermeni Devrimci Federasyonu üyesi olan Soğomon Tehliryan tarafından suikasta uğrayarak yaşamını yitirmiştir.

Soğomon Tehliryan cinayeti işlediğini itiraf etti. Tehcirde geçirdiği travma nedeniyle ve cinnet geçirdiği gerekçesiyle Alman mahkemesi tarafından suçsuz bulundu.

Tehliryan, Alman Mahkemesinde 1,5 günlük bir yargılaması sonrasında beraat etmiştir. Mahkeme bilirkişi raporuna uyarak ceza-i ehliyeti olmadığına hükmetti. Kısaca deliliğe vurarak kurtuldu. 
Tehlirian berat ettiği gibi, Amerika'ya göç etti.

Terörist Tehlirian, öldüğünde Fresno, California'daki mezarı başına büyük bir anıt dikildi. Anıtın üstüne yılanı öldüren bir kartal heykeli yer almaktadır.
Ermeni Diasporasında Büyük kahraman kabul edilen Tehlirian için dikilen muhtelif anıtlardan en tartışmalı olan 23 Nisan 2015'te Ermenistan'ın Maralik kasabasında açılan heykeldir.
Bu heykelde Tehlirian, elinde tabanca Talat Paşa'nın kesik kafasına ayağı ile basarken tasvir edilmektedir.
(Talat Paşa'ta saygımdan görsellere yer vermiyorum.)

Hürriyet kahramanı Talat Paşa ‘nın naaşı 25 Şubat 1943 tarihinde Bakanlar Kurulu kararı ile Paşa'nın Berlin'deki Türk mezarlığında bulunan naaşının Türkiye'ye getirilmesine karar verildi.

Özel bir vagonla İstanbul'a getirilen naaş, 25 Şubat günü törenle Abide-i Hürriyet şehitliğine defnedildi.

Vefatomnın ardından TBMM'nin 1926 yılında kabul ettiği bir kanunla ailesine ev tahsis edilmiş ve şehit aylığı bağlanmıştır.

Talat Paşa olmasa muhtemelen  Doğu Anadolu çok bölünmüş bir demografik ve siyasi yapısı olacaktı. Talat paşa olmasaydı, kurtuluş mücadelesi bile olmayabilirdi. Doğudaki isyanlar, milli mücadeleyi mümkün kılmayabilirdi.

Talat Paşa ve Kâzım Karabekir Paşa sayesinde İngilizlerle, Ruslar çok isteseler de, Anadolu’da azınlık nüfusa sahip olanlar için Ermenistan kuramamıştır. 
Aurıca, Taşnak ve Hınçak Ermeni terör örgütlerinin Anadolu'da kökü kazınmıştır.

Talât Paşa cesur adamdı, tehlike nedir bilmezdi, yakın arkadaşları; “Etrafında kim bilir, ne maksatla kimler dolaşıyor dikkat et” demelerine rağmen, bu sözlere aldırmaz, evden veya işten fırlar gideceği yere tek başına giderdi.

Talat Paşa 15 Mart 1921’de Berlin’de şehit edildiğinde, Olay yerine ilk gelen Mithat Şükrü Bleda’nın oğlu Turgut Bleda oldu. Ayakkabılarının altındaki deliklerden yerde yatanın Talat Paşa olduğunu teşhis etmesi uzun sürmedi. Paşa’nın bastonuyla katili dövmekten başka birşey yapamadı.
Bu insanlar doğru düşündüğü dava uğruna, şehit oldular.

Ziya Gökalp, Talat Paşa için yazdığı şiirinde şöyle der;

Sen canları birleştiren bir ruhsun,
Vicdanını sende görür Cemiyet: 
Necat teknesidir, Sen Nuh'sun, 
Sen olmasan öksüz kalır bu millet...

Ruhu şad olsun. Vatan Sağ Olsun! 
"Bir Talat Hakk'a Gidiverdi, amma Milyonlarca Talat Yetişti." 

Not:
2.Foto; Mehmed Talat Paşa ve eşi Hayriye Hanımefendi.
3.Foto; Berlin'de Şehit Talat Paşa'nın cenaze töreni
4.Foto; Abide-i Hürriyet şehitliğin de eski kabri.